Güncel Haberler ..

GDO   Nedir? 

Bir canlının gen diziliminin değiştirilmesi ya da ona kendi doğasında bulunmayan bambaşka bir karakter kazandırılması yoluyla elde edilen canlı organizmalara "Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar", kısaca GDO adı veriliyor.

Bir canlıdan diğerine gen aktarımı, bir çeşit kesme,yapıştırma ve çoğaltma işlemi olup, genetik mühendisleri tarafından uygulanıyor. Aktarılacak gen önce bulunduğu canlının     DNA’sından kesilerek çıkarılıyor. Sonra vektör adı verilen taşıyıcı virüs ile bu gen DNA molekülüne yapıştırılıyor.

İnsanlar, tarıma başladığından beri yetiştirdikleri bitki ve hayvanlara istedikleri özellikleri kazandırmaya çalışıyor. ’Yetiştirmek’, yapay bitkilerin özelliklerine müdahale ederek onları daha verimli hale sokmak olarak tanımlanıyor.

Bitkilere  müdahale tarımın başlangıcından itibaren söz konusu. Ancak bu müdahale bitkilerin doğrudan genleri üzerinden olmamıştı. Bilim ve teknolojinin gelişmesiyle 1980’lerden sonra bu da mümkün oldu.

Günümüz koşullarında değerlendirecek olursak ; dünyada insan nüfusu artmakta buna karşılık ekilebilir alanlar azalmaktadır.Bu yüzden gdo lu ürünler bu soruna cevap mıdır?.Son zamanların derin tartışmlarından birine  neden olan soru da bu aslında..

Gdo lu ürünlerle gerçekleşmesini beklenen amaçlar başında

-Mevcut kalite ve verimin artması

-Ürünlerin mikroorganizma ve böcek gibi zararlılara karsı direncinin artması

-Elzem ürünlerin karşılanması , gerekli stok ve depolama sağlanması

-Ürünlerin saklama koşullarını ve raf ömrünü uzatma

Çeşitli açılardan değerlendiren uzmanlar ise ; dünyanın geleceğini değiştirebilecek hatta kurtarabilecek böyle bir etmenin tüm telif haklarının bir kaç büyük şirkette kalmasının etik bir durum olmadığını savunmaktadırlar. Bunun dışında laboratuar koşullarında üretilen gıdaların insan vücudunda oluşabilecek herhangi bir yan etkisinin,bulgunun tam olarak netleşmemesi soru işaretlerini arttırmaktadır.  

GDO HANGİ ÜRÜNLERDEVAR?
Ülkemizde GDO'lu üretim gerçekleşmemekte olup; ABD, Arjantin, Kanada ve Çin'den ithal edilmektedir. GDO'lu üretimin yüzde 90'ından fazlasını oluşturan 4 ana ürün ise sanayi ürünleri olarak kullanılan pamuk, soya, kanola ve mısırdır. Dolayısıyla yaş meyve sebze sektöründe GDO'lu üretim kullanılmamaktadır.

GDO'lu olduğundan yüzde 100 emin olunan tek meyve ise Hawaii'den gelen papaya bitkisi

Patlayan mısırlarda herhangi bir belirsizlik yok çünkü genetiği değiştirilmiş patlamış mısır bulunmuyor.

Saf zeytin, hindistancevizi, susam, ayçiçeği, badem, üzüm çekirdeği ve yer fıstığı yağı da genetiği değiştirilmiş ürünler kategorisinde yer almamaktadır.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ise ; GDO lu ürünler için hazırlanan yönetmeliği , bu kategorideki ürünler ve girdilerle ilgili kanun çıkana kadar boşluk oluşmaması için uygulamaya koyduklarını belirtmiştir.

BİTKİSEL ÜRETİMDE İYİ TARIM UYGULAMALARI

GAP ( good agricultural practices )

Günümüz değişen koşulları,tempolu yaşam,artan dünya nüfusu/bilinçli insan sayısının artması gıdaların güvenilirliği ve kalitesinde de sorgulanır bir hal almıştır.İnsanlar tükettikleri gıdalarda raf ömrü,besin bileşenleri,kullanım koşulları gibi özelliklere dikkat etmeye başlamışlardır.Gıda güvenliği ön plana çıkmıştır.

1997 yılında Avrupa Perakendeciler Ürün Çalışma Grubu (EUREP - Euro-Retailer Produce Working Group)'nun kar amacı gütmeyen bir girişimi olarak başlatılan EUREPGAP (yeni adıyla GLOBALGAP), EUREPGAP Teknik ve Standartlar Komitesi tarafından GAP’nin geliştirilen şartlarına göre tarladan sofraya tarımsal ürünlerde gıda güvenliği sağlama  ve kalitesini yükseltme amacındadır.

Ülkemizde uluslar arası kabul görmüş standartlara dahil olmak ve bunu uygulamak ise gerekli bir hale gelmiştir.Bu amaçla Bakanlık koordinatörlüğünde EUREPGAP-İYİ TARIM UYGULAMALARI kalite sistemiyle ilgili yönetmelik,uygulamalar rehberi,tarımsal hibeler ve bunu taahhüt edecek danışmanlık firmaları (3.kişi)  organize edilmiştir.

Bu uygulamayla ilgili son 2 yılda ciddi gelişmeler gerçekleşmiş,önemli yollar kat edilmiştir.

Uygulamanın ilk yıllarında birkaç büyük perakendeciyle başlayan organizasyon son zamanlarda gıdalarda aranılan olmzsa olmaz bir sertifika haline gelmiştir.

Ayrıca yaş meyve sebze ithalat/ihracatında taahhüt edilmesi gereken bir belge halini almıştır.           
 

İyi Tarım Uygulamaları gıdalarda bulunması gereken asgari güvenlik ve kaliteyi anlatan bir rehberdir.

İyi Tarım Uygulamaları ile tarımsal üretimde, tarımsal üretimin yapıldığı çevre ve üretimde çalışanların refahı da göz önünde bulundurulduğundan
• ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
• ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
• OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi     standartlarıyla birlikte         kullanılmaktadır

İyi Tarım Uygulamarıyla tüketiciler satın aldıkları ürünlerin

- mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal açıdan zararlı olmadığından,

- kanunlara uygun üretildiğinden

- üretim esnasında çevreye zarar vermediğinden

- tarladan sofraya kadar olan tüm aşamalarında gerekli hijyen ve kurallarına uyulduğunu anlamaktadır.