Tarımsal Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli
Tarımda yeni bir dönemin başlangıcı olması beklenen, “Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli”, Bakanlar Kurulu’nun 2 Mart 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan kararı ile resmen yürürlüğe girdi.
Resmi Gazete’de yayınlanan “Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre 2010 Yılı Ürünleri Fark Ödemesi Desteğine Dair Karar”, yağlık ayçiçeği, kütlü pamuk, soya fasulyesi, kanola, dane mısır, aspir, zeytinyağı, buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, çeltik, kuru fasulye, nohut ve mercimek olmak üzere toplam 16 üründe fark ödemesi yani prim desteği verilmesini öngörüyor.

“Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli” kararının her yıl yayınlanan destekleme primi kararnamelerinden farkı nedir?
Yağlık ayçiçeği, kütlü pamuk, zeytinyağı, kanola, soya fasulyesi gibi bazı ürünlerde 10 yılı aşkın bir süreden beri destekleme primi ödeniyor. Buğday, arpa, çavdar, dane mısır gibi hububat ürünlerinde de uzun yıllardan beri destekleme primi ödenmekte; kuru fasulye, nohut, mercimek gibi bakliyat ürünlerinde de son üç yıldan beri prim desteği sağlanıyor.
Havza modeli ile ilk kez destekleme primi kapsamına alınan veya destekleme primi kapsamından çıkarılan bir ürün olmaması, havza modeli ile getirilen bir yenilik, farklı bir durumun ortada olmadığını mı gösteriyor?
Havza modeli için çok önemli hedefler belirlenmiştir.Bunlar;
1- Tarım havzalarını belirlemek
2- Sağlıklı tarım envanteri hazırlamak
3- Üretim planlamasına imkan sağlamak
4- Hangi ürünün nerede ne kadar üretilebileceğini belirlemek
5- Çiftçinin gelirini artırmak
6- Geleceğe ait talep projeksiyonları yapmak
7- Destekleri rasyonel, yönlendirici ve etkin bir şekilde kullanmak
8- Arz açığı olan ürünlerde üretim artışı sağlamak
9- Doğal kaynakları korumak ve sürdürülebilir kullanımını sağlamak
10- Havza bazlı planlama ve yönetimle ilgili sektör talebini karşılamak
11- Muhtelif senaryolara göre üretimi planlamak
Destek miktarında, destek bütçesinde bir artış olmaması,desteklenecek ürünlerin sayısında bir değişiklik olmaması pek de teşvik edici görünmemektedir. Türkiye, 30 havzaya bölündü. Hangi ürün hangi havzada daha verimli üretilirse o ürün sadece o havzada desteklenecekti.
Fakat, her ürün neredeyse her havza da destekleniyor. Bu uygulama ile
-Tarımda üretim planlaması nasıl sağlanacak?
-Arz açığı olan ürünlerde üretim artışı sağlanabilir mi?
-Çiftçinin geliri nasıl artacak?
-Destekler nasıl daha rasyonel ve etkin olacak?
-Fark ödemesi yapılacak 16 ürünün dışındaki ürünlere ilişkin havza modeli neyi öngörüyor?
-Şekerpancarı, tütün, yaş sebze ve meyve üretiminde veya desteklenmesinde havza modeli nasıl uygulanacak?
-Sürdürülebilirlik,rekabet,yenilikçilik gibi planlama başlıkları ertelenecek mi?
Yeni karara göre yapılacak çalışmalar için bu ve benzeri soruların açıklanması,izah edilmesi gerektiğini savunan öğretim görevlileri ve araştırmacılar;konunun ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından masaya yatırılmasının gerekliliğini savunmaktadırlar.
BİTKİSEL ÜRETİMDE İYİ TARIM UYGULAMALARI
GAP ( good agricultural practices )
Günümüz değişen koşulları,tempolu yaşam,artan dünya nüfusu/bilinçli insan sayısının artması gıdaların güvenilirliği ve kalitesinde de sorgulanır bir hal almıştır.İnsanlar tükettikleri gıdalarda raf ömrü,besin bileşenleri,kullanım koşulları gibi özelliklere dikkat etmeye başlamışlardır.Gıda güvenliği ön plana çıkmıştır.
1997 yılında Avrupa Perakendeciler Ürün Çalışma Grubu (EUREP - Euro-Retailer Produce Working Group)'nun kar amacı gütmeyen bir girişimi olarak başlatılan EUREPGAP (yeni adıyla GLOBALGAP), EUREPGAP Teknik ve Standartlar Komitesi tarafından GAP’nin geliştirilen şartlarına göre tarladan sofraya tarımsal ürünlerde gıda güvenliği sağlama ve kalitesini yükseltme amacındadır.
Ülkemizde uluslar arası kabul görmüş standartlara dahil olmak ve bunu uygulamak ise gerekli bir hale gelmiştir.Bu amaçla Bakanlık koordinatörlüğünde EUREPGAP-İYİ TARIM UYGULAMALARI kalite sistemiyle ilgili yönetmelik,uygulamalar rehberi,tarımsal hibeler ve bunu taahhüt edecek danışmanlık firmaları (3.kişi) organize edilmiştir.
Bu uygulamayla ilgili son 2 yılda ciddi gelişmeler gerçekleşmiş,önemli yollar kat edilmiştir.
Uygulamanın ilk yıllarında birkaç büyük perakendeciyle başlayan organizasyon son zamanlarda gıdalarda aranılan olmzsa olmaz bir sertifika haline gelmiştir.
Ayrıca yaş meyve sebze ithalat/ihracatında taahhüt edilmesi gereken bir belge halini almıştır.
İyi Tarım Uygulamaları gıdalarda bulunması gereken asgari güvenlik ve kaliteyi anlatan bir rehberdir.
İyi Tarım Uygulamaları ile tarımsal üretimde, tarımsal üretimin yapıldığı çevre ve üretimde çalışanların refahı da göz önünde bulundurulduğundan
• ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
• ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
• OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standartlarıyla birlikte kullanılmaktadır
İyi Tarım Uygulamarıyla tüketiciler satın aldıkları ürünlerin
- mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal açıdan zararlı olmadığından,
- kanunlara uygun üretildiğinden
- üretim esnasında çevreye zarar vermediğinden
- tarladan sofraya kadar olan tüm aşamalarında gerekli hijyen ve kurallarına uyulduğunu anlamaktadır.
Detaylı bilgi için faydalı linkler ;
- http://iyi.tarim.gov.tr
- http://www.bahcesel.com/
- http://www.bahcesel.com/ilansel/uploadproduct.php (üye kaydı yaparak ücretsiz ilan verebilirsiniz)
- http://www.bahcesel.com/forumsel/temel-tarimsal-bilgiler/19083-iyi-tarim-uygulamalari-hakkinda-kisa-bilgiler ( özet bilgilendirme)
- www.tse.org.tr (anasayfa)
- Tarım ve Ziraat Bilgi Bankası
Organik tarım ve iyi tarım uygulamaları yapan çiftçiler ..
- www.tarimziraat.com
- http://www.egitimilanlari.com
- http://www.egitimilanlari.com/default.asp?pg=egitim_detay&e_id=2993 (iyi tarım uygulamarı için)